Powrót do listy artykułów Aktualizowany: 2026-02-24
Serwis i kalibracja detektorów gazowych

Znaczenie kalibracji, adiustacji oraz certyfikowanego serwisu w zapewnieniu dokładności pomiarowej

Detektory gazowe, zarówno przenośne, jak i stacjonarne, stanowią podstawowy element systemów bezpieczeństwa technicznego w środowiskach przemysłowych, w których istnieje ryzyko występowania atmosfer niebezpiecznych, w tym atmosfer wybuchowych (ATEX), toksycznych lub ubogich w tlen. Ich zadaniem jest ciągły monitoring stężeń gazów oraz generowanie sygnałów alarmowych po przekroczeniu zdefiniowanych progów alarmowych. Wiarygodność wskazań detektora jest bezpośrednio uzależniona od jego stanu technicznego, stabilności sensorów oraz regularnie wykonywanej kalibracji i adiustacji.

Charakterystyka i degradacja sensorów gazowych w eksploatacji
Detektory gazowe wykorzystują różne technologie pomiarowe, w tym sensory elektrochemiczne, katalityczne (pellistor), podczerwone (NDIR) oraz fotojonizacyjne (PID). Każda z tych technologii podlega naturalnym procesom starzeniowym wynikającym z eksploatacji, ekspozycji na gazy docelowe i zakłócające, wilgotność, temperaturę oraz czynniki środowiskowe.

W wyniku eksploatacji dochodzi do:

  • dryftu charakterystyki pomiarowej sensora,
  • zmniejszenia czułości elementu pomiarowego,
  • wydłużenia czasu odpowiedzi (T90),
  • zwiększenia niepewności pomiarowej,
  • potencjalnego braku reakcji na obecność gazu docelowego.

Zjawiska te powodują, że detektor bez regularnej kalibracji nie gwarantuje wiarygodności pomiarowej i nie spełnia wymagań bezpieczeństwa funkcjonalnego.
Kalibracja jako proces zapewnienia spójności pomiarowej

Kalibracja detektora gazowego jest procesem metrologicznym polegającym na porównaniu wskazań urządzenia z wartością odniesienia generowaną przez certyfikowaną mieszaninę gazową o znanym i udokumentowanym stężeniu. Proces ten realizowany jest z wykorzystaniem wzorców odniesienia posiadających identyfikowalność metrologiczną.


Celem kalibracji jest:

  • weryfikacja dokładności pomiarowej detektora,
  • określenie odchylenia wskazań od wartości referencyjnej,
  • potwierdzenie zdolności detektora do wykrywania gazu w określonym zakresie pomiarowym,
  • zapewnienie zgodności z wymaganiami normatywnymi i procedurami bezpieczeństwa.
  • Kalibracja stanowi podstawę do wykonania adiustacji, czyli regulacji charakterystyki pomiarowej urządzenia.

Adiustacja jako proces regulacji charakterystyki pomiarowej
Adiustacja polega na wprowadzeniu korekty parametrów pomiarowych detektora w celu doprowadzenia wskazań urządzenia do zgodności z wartością referencyjną. Proces ten obejmuje regulację punktu zerowego oraz punktu czułości (span adjustment), co pozwala przywrócić nominalną charakterystykę pomiarową sensora.
Adiustacja jest niezbędna w przypadku stwierdzenia odchyleń przekraczających dopuszczalne tolerancje określone przez producenta lub normy branżowe.


Profesjonalny serwis detektorów gazowych obejmuje szereg czynności diagnostycznych, metrologicznych i konserwacyjnych, mających na celu przywrócenie pełnej funkcjonalności urządzenia.


Zakres serwisu obejmuje:

  • weryfikację poprawności działania toru pomiarowego,
  • kontrolę odpowiedzi sensorów na gaz wzorcowy,
  • kalibrację i adiustację z wykorzystaniem certyfikowanych mieszanin gazowych,
  • kontrolę układów alarmowych, w tym sygnalizacji optycznej, akustycznej i wibracyjnej,
  • sprawdzenie szczelności układu doprowadzenia gazu,
  • diagnostykę układów elektronicznych i zasilania,
  • ocenę stanu technicznego sensorów oraz elementów eksploatacyjnych,
  • wystawienie certyfikatu kalibracji i dokumentacji serwisowej.

Znaczenie stacjonarnego laboratorium serwisowego
Realizacja procesu serwisowego w certyfikowanym, stacjonarnym laboratorium zapewnia kontrolowane warunki środowiskowe oraz wykorzystanie certyfikowanego wyposażenia pomiarowego, w tym:

  • wzorcowanych reduktorów i regulatorów przepływu,
  • certyfikowanych mieszanin gazów wzorcowych,
  • dedykowanych stacji kalibracyjnych,
  • aparatury diagnostycznej producentów.

Zaplecze techniczne tego typu umożliwia zachowanie spójności pomiarowej oraz zgodności z wymaganiami producentów i norm przemysłowych.
Wymagania eksploatacyjne i zgodność z normami bezpieczeństwa
Regularna kalibracja i serwis detektorów gazowych stanowią integralny element systemów zarządzania bezpieczeństwem i są wymagane przez procedury eksploatacyjne oraz przepisy bezpieczeństwa pracy.
Brak regularnej kalibracji może prowadzić do:

  • niewykrycia atmosfery niebezpiecznej,
  • nieprawidłowego działania systemów alarmowych,
  • zwiększenia ryzyka wypadków,
  • niespełnienia wymagań audytowych i norm bezpieczeństwa.

SafeTech – certyfikowany serwis i kalibracja detektorów gazowych
SafeTech od ponad 23 lat specjalizuje się w detekcji gazów oraz serwisie urządzeń bezpieczeństwa przemysłowego. Posiadamy certyfikowane, stacjonarne laboratorium serwisowe, umożliwiające realizację pełnego zakresu czynności serwisowych zgodnie z wymaganiami producentów i norm przemysłowych.


Realizujemy:

  • kalibrację i adiustację detektorów gazowych przenośnych i stacjonarnych,
  • diagnostykę i konserwację urządzeń detekcyjnych,
  • wymianę sensorów gazowych,
  • wystawianie certyfikatów kalibracji i atestacji,
  • serwis urządzeń Honeywell, Dräger, WatchGas, MSA, Industrial Scientific oraz innych producentów.

Podsumowanie
Detektor gazowy jest urządzeniem pomiarowym, którego wiarygodność zależy od regularnie wykonywanych czynności kalibracyjnych i serwisowych. Profesjonalny serwis realizowany w certyfikowanym laboratorium zapewnia zachowanie dokładności pomiarowej, zgodność z wymaganiami bezpieczeństwa oraz ochronę użytkowników pracujących w środowiskach zagrożonych obecnością gazów niebezpiecznych.

SafeTech zapewnia kompleksowy, certyfikowany serwis detektorów gazowych, gwarantujący najwyższy poziom bezpieczeństwa eksploatacyjnego i wiarygodności pomiarowej.

Czytaj także