Cyfrowy Paszport Produktu (DPP) - co to jest i dlaczego już dziś warto się nim zainteresować?

Cyfrowy Paszport Produktu (DPP, Digital Product Passport) to coś w rodzaju cyfrowej metki, przypisanej do konkretnego, fizycznego wyrobu przez cały okres jego życia. Po zeskanowaniu kodu - zwykle QR - użytkownik otrzymuje dostęp do zestawu rzetelnych danych o produkcie: od materiałów i komponentów, przez instrukcje i dokumentację, aż po historię serwisową oraz wskazówki dotyczące naprawy czy recyklingu.

To rewolucja w sposobie zarządzania informacją o produkcie, która napędza zarówno przejrzystość w łańcuchu dostaw, jak i gospodarkę o obiegu zamkniętym.

ESPR - fundamenty prawne DPP w Unii Europejskiej

Podstawą prawną wprowadzenia DPP jest ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) - rozporządzenie o ekoprojekcie dla zrównoważonych produktów, obowiązujące od 18 lipca 2024 r..

ESPR nie narzuca jednej listy wymagań dla wszystkich produktów. Zamiast tego przewiduje, że konkretny zakres danych będzie ustalany stopniowo w tzw. aktach delegowanych, osobno dla każdej kategorii wyrobów.

16 kwietnia 2025 r. Komisja Europejska przyjęła pierwszy Plan Prac 2025-2030, który określa grupy produktów, dla których paszporty będą regulowane w pierwszej kolejności. Obejmują one m.in.:

• baterie i akumulatory,
• tekstylia,
• meble,
• opony i materace,
• produkty stalowe i aluminiowe (wyroby pośrednie),
• sprzęt AGD i elektronikę w kolejnych etapach.

Po co producentom DPP?

Dosadnie: bo nie będzie można wejść na rynek UE bez spełnienia wymagań, które DPP obejmuje. Ale to nie wszystko.

1. Przejrzystość łańcucha dostaw

Producent widzi dokładnie pochodzenie komponentów, ich skład, parametry i zgodności. Odpada ręczne zbieranie danych i wielokrotne przeklejanie dokumentów.

2. Zgodność z regulacjami

W wielu branżach brak DPP będzie równoznaczny z brakiem możliwości sprzedaży produktu na terenie UE.

3. Usprawnienie serwisu i obsługi posprzedażowej

Paszport przechowuje:

• instrukcje,
• listy części,
• dokumenty zgodności,
• dane o zmianach konstrukcyjnych,
• historię napraw i przeglądów.

Serwisy działają szybciej, a klienci mają mniej frustracji.

4. Lepsze decyzje zakupowe użytkowników

DPP to odpowiedź na pytania klientów: Z czego to jest? Czy da się naprawić? Jak długo posłuży? Jaki ma wpływ na środowisko?

5. Wsparcie recyklingu

Informacje materiałowe i montażowe umożliwiają:

• łatwiejsze sortowanie,
• odzysk cennych surowców,
• realne wdrażanie obiegu zamkniętego.

Jak działa DPP w praktyce?

1. Nośnik danych

Najczęściej stosowanym nośnikiem danych w DPP jest kod QR, który może znajdować się bezpośrednio na produkcie, na jego etykiecie, opakowaniu lub nawet na karcie gwarancyjnej. Po zeskanowaniu kodu użytkownik trafia do cyfrowego paszportu produktu, gdzie znajdują się wszystkie wymagane informacje.

2. Jednoznaczny identyfikator

Każdy wyrób otrzymuje unikalny identyfikator powiązany z zestawem danych przechowywanych w chmurze.

3. Zestaw wymaganych informacji

Zakres danych w paszporcie zależy od kategorii produktu, jednak zazwyczaj obejmuje pełny zestaw informacji potrzebnych do identyfikacji i obsługi wyrobu. W paszporcie pojawiają się dane identyfikacyjne, takie jak model i numer seryjny, a także szczegółowe parametry techniczne oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa użytkowania. Znajdziemy tam także dane związane z trwałością i naprawialnością produktu, jego wpływem środowiskowym oraz możliwościami recyklingu. Paszport zawiera również instrukcje, certyfikaty, deklaracje zgodności oraz dokumenty niezbędne do obsługi serwisowej. W miarę użytkowania wyrobu w paszporcie gromadzi się także historia jego eksploatacji i napraw.

4. Kontrola dostępu

Nie wszystkie informacje są widoczne dla każdego użytkownika. System umożliwia różne poziomy dostępu - część danych jest publiczna, jak podstawowe informacje czy instrukcje, inne przeznaczone są wyłącznie dla serwisu, a jeszcze inne dla organów nadzoru, np. dokumenty zgodności.

5. Aktualizacje w czasie rzeczywistym

Cyfrowy paszport funkcjonuje przez cały cykl życia produktu. Po każdej naprawie, wymianie części czy aktualizacji technicznej dane są na bieżąco uzupełniane, dzięki czemu paszport zawsze odzwierciedla aktualny stan wyrobu.

Gdzie DPP stanie się obowiązkowy najszybciej?

Najbardziej zaawansowane regulacyjnie są baterie. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2023/1542:

Od 18 lutego 2027 r. paszport baterii będzie wymagany dla:

• baterii do lekkich pojazdów transportu (LMT),
• baterii przemysłowych > 2 kWh,
• baterii do pojazdów elektrycznych (EV).

Dostęp do danych musi być możliwy m.in. przez kod QR umieszczony na baterii lub opakowaniu.

W pozostałych branżach obowiązki będą pojawiać się stopniowo - zgodnie z planem ESPR 2025-2030 i publikowanymi aktami delegowanymi.