Jak dobrać zmiękczacz wody do instalacji domowej?

Twarda woda jest jednym z najczęstszych powodów powstawania kamienia na armaturze, w czajniku, na elementach instalacji oraz w urządzeniach wykorzystujących podgrzewaną wodę. Jeżeli osad pojawia się w wielu punktach jednocześnie, zamiast zabezpieczać każdy odbiornik osobno można zastosować centralne zmiękczanie wody.

Samo podjęcie decyzji o montażu urządzenia jest jednak dopiero pierwszym krokiem. Zmiękczacz powinien być dopasowany do warunków konkretnej instalacji i rzeczywistego zapotrzebowania na wodę. Za małe urządzenie może regenerować się zbyt często, natomiast przewymiarowanie nie zawsze przynosi dodatkowe korzyści.

Na co więc zwrócić uwagę przy wyborze?

Jak działa zmiękczacz jonowymienny?

W domowych instalacjach najczęściej stosuje się zmiękczacze wykorzystujące żywicę jonowymienną. Podczas przepływu wody przez złoże jony wapnia i magnezu odpowiadające za twardość są wymieniane na jony sodu.

Po wykorzystaniu określonej zdolności jonowymiennej złoża urządzenie przeprowadza regenerację przy wykorzystaniu roztworu soli. Nowoczesne sterowniki mogą inicjować ten proces na podstawie ilości zużytej wody, dzięki czemu regeneracja odbywa się zgodnie z faktyczną pracą urządzenia.

Centralny zmiękczacz montuje się przed rozprowadzeniem wody na poszczególne punkty odbioru. Dzięki temu jedno urządzenie może obsługiwać instalację doprowadzającą wodę m.in. do kuchni, łazienek, pralki czy zmywarki.

Przed wyborem konkretnego modelu warto porównać dostępne zmiękczacze wody pod kątem ilości złoża, wydajności oraz sposobu sterowania regeneracją.

Od czego zacząć dobór urządzenia?

Jednym z najbardziej praktycznych parametrów jest liczba mieszkańców. Pozwala ona szybko określić, z jaką skalą zużycia wody mamy do czynienia.

Można przyjąć prosty podział:

• gospodarstwa 1–2-osobowe wymagają zazwyczaj mniejszej wydajności,
• przy 3–4 mieszkańcach zapotrzebowanie rośnie i większego znaczenia nabiera odpowiednia pojemność złoża,
• przy 5–6 osobach istotne stają się zarówno ilość wody pomiędzy regeneracjami, jak i przepływ chwilowy,
• w większych gospodarstwach urządzenie powinno być dobierane przede wszystkim do rzeczywistego zużycia i charakterystyki instalacji.

Nie oznacza to jednak, że sama liczba mieszkańców wystarcza do ostatecznego wyboru. Dwie czteroosobowe rodziny mogą zużywać zupełnie inną ilość wody.

Dlatego kolejnym krokiem jest uwzględnienie zużycia.

Zużycie wody jest jednym z najważniejszych parametrów

Dane z wodomierza lub rachunków pozwalają łatwo określić średnie miesięczne zużycie. Jest to szczególnie przydatne, ponieważ uwzględnia rzeczywisty sposób korzystania z instalacji.

Na zużycie wpływają m.in.:

• liczba łazienek,
• częstotliwość korzystania z pralki i zmywarki,
• korzystanie z wanny,
• liczba domowników,
• jednoczesna praca kilku punktów poboru,
• indywidualne nawyki użytkowników.

Dlatego przy wyborze urządzenia warto zestawić co najmniej dwa parametry:

liczbę mieszkańców oraz średnie miesięczne zużycie wody.

Już na tej podstawie można znacznie zawęzić zakres urządzeń odpowiednich do konkretnego budynku.

Dla typowych instalacji mieszkaniowych warto porównywać bezpośrednio zmiękczacze wody do domu jednorodzinnego, ponieważ wymagania takiej instalacji są inne niż w przypadku małego mieszkania czy obiektu o znacznie większym poborze.

Jaką rolę odgrywa ilość złoża?

Ilość żywicy jonowymiennej jest jednym z najważniejszych parametrów konstrukcyjnych zmiękczacza.

W uproszczeniu większa objętość złoża pozwala uzdatnić większą ilość wody przed koniecznością przeprowadzenia kolejnej regeneracji. Nie oznacza to jednak, że największa dostępna stacja będzie automatycznie najlepszym wyborem.

Jeżeli złoża jest zbyt mało w stosunku do zużycia, urządzenie może regenerować się często. Jeżeli natomiast duży zmiękczacz zostanie zainstalowany w niewielkim gospodarstwie o małym poborze, jego potencjał może pozostać niewykorzystany.

Dlatego urządzenie powinno być dobierane jako cały układ:

twardość wody + zużycie + ilość złoża + wydajność + częstotliwość regeneracji.

Twardość wody jest pomocna przy precyzyjnym ustawieniu i doborze, ale nie musi być barierą przed rozpoczęciem porównywania urządzeń. W przypadku sieci wodociągowej informacje o twardości są często publikowane przez lokalnego dostawcę wody, a wartość można również sprawdzić prostym testerem.

Przepływ chwilowy również ma znaczenie

Zmiękczacz musi nie tylko zapewnić odpowiednią ilość wody między regeneracjami. Powinien również obsłużyć przepływ występujący w instalacji podczas normalnego użytkowania.

Problem staje się szczególnie istotny w budynkach z kilkoma łazienkami.

Jeżeli jednocześnie pracuje prysznic, bateria kuchenna, pralka i inny punkt poboru, chwilowe zapotrzebowanie jest znacznie wyższe niż w gospodarstwie, w którym zazwyczaj używa się tylko jednego odbiornika.

Dlatego przy większych domach nie należy patrzeć wyłącznie na pojemność złoża. Znaczenie ma również wydajność przepływowa urządzenia oraz średnica przyłącza.

Gdzie najlepiej zamontować zmiękczacz?

Centralne urządzenie powinno być zamontowane w miejscu umożliwiającym uzdatnienie wody przed jej rozprowadzeniem po instalacji.

Najczęściej wybiera się:

• kotłownię,
• garaż,
• pralnię,
• pomieszczenie techniczne,
• inne miejsce w pobliżu głównego przyłącza.

Należy przewidzieć dostęp do odpływu, ponieważ podczas regeneracji powstają popłuczyny odprowadzane do kanalizacji. Potrzebna jest również przestrzeń umożliwiająca późniejszą obsługę urządzenia i uzupełnianie soli.

W instalacji warto zastosować obejście, czyli bypass. Umożliwia ono odłączenie zmiękczacza np. na czas prac serwisowych bez konieczności całkowitego odcinania wody w budynku.

Czy potrzebny jest filtr mechaniczny przed zmiękczaczem?

W wielu instalacjach przed stacją zmiękczającą stosuje się filtr mechaniczny.

Jego zadaniem jest zatrzymywanie większych zanieczyszczeń stałych, które mogłyby dostać się do głowicy sterującej lub złoża. Jest to szczególnie istotne tam, gdzie w wodzie pojawiają się cząstki piasku, rdzy czy inne zanieczyszczenia mechaniczne.

Szczegółowy układ instalacji należy jednak dopasować do źródła i parametrów wody. Inaczej może wyglądać instalacja zasilana z sieci wodociągowej, a inaczej układ wykorzystujący własną studnię.

Jak wybrać konkretny model zmiękczacza?

Po określeniu zapotrzebowania można przejść do porównywania konkretnych urządzeń.

Warto sprawdzić:

• ilość zastosowanego złoża,
• wydajność przepływową,
• sposób sterowania regeneracją,
• wymiary urządzenia,
• wielkość zbiornika solanki,
• dostępność bypassu,
• sposób obsługi,
• dostępność części i serwisu.

Przykładem urządzenia, które można uwzględnić podczas takiego porównania, jest WODARO BAMBO CARBON MONO 32. Przy wyborze konkretnego modelu najważniejsze jest jednak dopasowanie jego parametrów do zużycia i wymagań instalacji, a nie kierowanie się wyłącznie wielkością urządzenia.

Zmiękczanie wody to element całej instalacji

Dobrze dobrany zmiękczacz nie powinien być traktowany jako oddzielny sprzęt ustawiony przypadkowo w kotłowni. Jest elementem domowego układu wodnego, dlatego sposób jego doboru i montażu wpływa na późniejszą eksploatację całej instalacji.

Warto już na początku uwzględnić miejsce montażu, przepływ, zużycie wody, możliwość odprowadzenia popłuczyn oraz dostęp serwisowy.

Największy model nie zawsze będzie najlepszy. Podobnie najmniejsze urządzenie nie zawsze okaże się najbardziej ekonomiczne.

Najważniejsze jest znalezienie właściwej proporcji pomiędzy ilością złoża, wydajnością i rzeczywistym poborem wody. Dzięki temu zmiękczacz może pracować w sposób dostosowany do potrzeb konkretnego budynku i ograniczać problem kamienia w całej instalacji.