Małże "na etacie" SNG

Małże "na etacie" SNG

Od stycznia na ujęciu wody Straszyn pracuje 8 małży, które nieustannie kontrolują jakość wody pobieranej ze zbiornika.

W roli strażników wody powierzchniowej występują małże z gatunku skójka zaostrzona /Unio tumidus/. Są one wskaźnikiem ewentualnych zanieczyszczeń, które mogłyby pojawić się w wodzie. Reagują na nie przez natychmiastowe zamknięcie się w muszli. Jednoczesne zamknięcie się wszystkich małży powoduje włączenie się syreny alarmowej. Stanowisko z małżami znajduje się w pompowni nr 2, bezpośrednio przy pulpicie dyspozytora ujęcia. Małże są oplecione kablami, które przekazują dane o stopniu rozwarcia do systemu komputerowego. Na ekranie na bieżąco widać, jaki jest stan każdej muszli (w postaci prostego wykresu). Cały system jest patentem opracowanym w Polsce i dostępnym na rynku pod handlową nazwą SYMBIO.

Małże przebywają w zamkniętym, stalowym zbiorniku i nie powinny być niepokojone przez jego zbędne otwieranie. Temperatura wody powinna być stała i wynosić ok. 10 stopni C. Ponieważ małże mają swój specyficzny dobowy rytm aktywności i muszla w sposób naturalny raz jest otwarta szerzej, raz nie, podczas instalacji cały system się kalibruje, tzn. ustawia się pewną normę ruchu muszli i do niej dostosowuje się pomiary. W razie nieprawidłowości mogą się pojawić cztery alarmy: czerwony, żółty, zielony i niebieski. Dwa pierwsze powodują natychmiastowe wyłączenie czerpania wody. Dyspozytor musi każdorazowo zabezpieczyć próbki wody, ale dopiero badania laboratoryjne wskażą przyczynę alarmu.

Woda, pobierana ze zbiornika straszyńskiego, podlega kontroli wielopoziomowej. Oprócz biomonitoringu, czyli pstrągów – które są na ujęciu od 2000 roku – i małży, działa od wielu lat pięciostopniowa stacja monitoringu elektronicznego i codziennie, z kilku punktów, pobiera się próbki do badań laboratoryjnych.